İmanın Bencillikten Arındıran Yönü

İnsan, kendisi için hep güzel şeyler ister. Sağlıklı olmak ister, huzurlu olmak ister, başarılı olmak, sevilmek, değer görmek ister. Kendi çocuğunun iyi bir geleceğe sahip olmasını diler, yuvasının huzurla dolmasını, rızkının bereketlenmesini, işlerinin yolunda gitmesini ister. Kısacası bizler isteriz de isteriz…

Peki ya mümin kardeşimiz?

Onun için de aynı güzellikleri istemeyi başarabiliyor muyuz?

İşte imanın insanı ulaştıracağı ahlâk, tam da burada kendini gösteriyor. Sevgili Peygamberimiz(asm) şöyle buyuruyor:

Nefsimi elinde tutan Allah'a yemin ederim ki, bir kişi hayırdan kendisi için istediğini, Müslüman kardeşi için de istemedikçe mükemmel bir şekilde îman etmiş olmaz." (İmam Ahmed b. Hanbel, El-Müsned, el-Fethu’r-Rabbani Tertibi)

Bu hadis, müminin kalbine tutulmuş bir ayna gibidir. Çünkü insan, başkasına karşı gerçek duygularını çoğu zaman kendi menfaatinin söz konusu olmadığı yerde belli eder. Kendisi için istediğini kardeşi için de istemek... Çok sade fakat bazen zor bir ölçü!

Çünkü insanın nefsi, güzelliklerin hep kendisine ait olmasını ister. Kötülüğü emreden nefis kendisi yükselirken başkasının geride kalmasını, kendisi kazanırken başkasının kaybetmesini, kendisi övülürken başkasının unutulmasını arzulayabilir. Başkasının sahip olduğu nimeti görünce sevinmek yerine huzursuz olabilir. Birinin başarısını kutlarken bile içten içe, “Neden ben değil?” diye sorabilir.

Halbuki mümin, kardeşinin güzelliğini kendi güzelliğinden ayrı görmez. Kardeşi kazandığında onun da gönlü ferahlar. Bir Müslüman iş bulduğunda, bir yuva kurduğunda, evlat sahibi olduğunda, hastalıktan kurtulduğunda, başarıya ulaştığında onun sevincine ortak olur. Çünkü bilir ki Allah’ın lütfu sonsuzdur. Kardeşine verilen nimet, kendisine verilecek nimetin önünü kesmez.

Ancak ne yazık ki bugün, bu hadisin ruhuna en çok ihtiyaç duyduğumuz zamanlardan geçiyoruz. Özellikle sosyal medyada, insanların birbirlerinin hayatına çoğu zaman bir kıskançlık hatta haset perdesinin ardından baktığını görüyoruz.

Birisi bir başarı elde ediyor; hemen altında o başarının küçümsendiği yorumlar...

Birisi mutlu bir anını paylaşıyor; mutlaka kusur bulmaya çalışanlar...

Birisi iyilik yapıyor; “Kesin gösteriş için yapmıştır” diyenler...

Birisi övgü alıyor; onu neden hak etmediğini ispatlamak için yarışanlar...

Bir Müslümanın düştüğü duruma üzülmek yerine sevinen, hatasını düzeltmesi için dua etmek yerine daha çok rezil olmasını bekleyen, hatta hakkında en küçük bir iddiayı bile sorgulamadan yaymaya hazır nice insan...

Bu kişiler kardeşlik hukukunu ne kadar anlayabiliyorlardır?..

Mümin, kardeşinin kusurunu teşhir etmek için değil, örtmek için çabalar. Onun düştüğünü gördüğünde ayağa kalkması için el uzatır. Yanlış yaptığında düzelmesini ister. Başına bir musibet geldiğinde, “Hak etti” demek yerine onun acısını hisseder. Çünkü müminin derdi kardeşinin mahvolması değil, kurtulmasıdır.

Kendisi için istediğini kardeşi için istemek; sadece malını paylaşmak değildir. Bazen bir dua paylaşmaktır. Bazen bir fırsatı paylaşmaktır. Bazen bildiği bir güzelliği kardeşinden saklamamaktır.

Kendisine duyurulmasını istediği güzel bir haberi kardeşine de ulaştırmaktır.

Kendisi bir kapının açılmasını istiyorsa, o kapının başkasına da açılmasına sevinmektir.

Kendisi affedilmek istiyorsa, affetmeyi öğrenmektir.

Kendisi hakkında hüsnü zan edilmesini istiyorsa, kardeşi hakkında da hüsnü zan etmektir.

Kendisi iftiraya uğradığında ne kadar incineceğini biliyorsa, başkası hakkında duyduğu her sözü yaymadan önce durup düşünmektir.

Kardeşlik, sadece güzel günlerde “kardeşiz” demek değildir. Asıl kardeşlik, nefsimizin rahatsız olduğu yerde bile kardeşimizin iyiliğini isteyebilmektir.

Belki de bu hadisi hayatımıza tatbik etmek için kendimize sık sık şu soruyu sormalıyız:

Ben bu olayın kendi başıma gelmesini ister miydim?

İftiraya uğramak ister miydim?

Hakkımda doğruluğu araştırılmadan konuşulmasını ister miydim?

Bir hatamın bütün insanlara duyurulmasını ister miydim?

Başarısızlığımın alkışlanmasını ister miydim?

Zor zamanımda insanların acımasızca beni yargılamasını ister miydim?..

Cevabımız “Hayır” ise, aynı şeyi mümin kardeşimize reva görmemeliyiz. Çünkü mümin kardeşliği, sadece sözde değil, kalpte başlar. Birbirimize karşı taşıdığımız niyetlerde, kurduğumuz cümlelerde, yaptığımız yorumlarda ve başkası hakkında içimizden geçen duygularda kendini gösterir.

Allah Resûlü(asm)’ın bu ölçüsü, aslında bize şunu öğretir: Kendi nefsin için arzu ettiğin rahmeti, kardeşinden de esirgeme.

Kendin için istediğin hidayeti, kendin için istediğin huzuru onun için de iste. Kendin için af istiyorsan sen de onu affetmeye çalış. Kendi hakkında güzel düşünülmesini istiyorsan, sen de onun hakkında güzel düşün. Sen düştüğünde elinden tutulmasını istiyorsan, kardeşin düştüğünde sen de ona el uzat.

Müminin kalbinde kardeşine karşı haset değil dua, kin değil merhamet, kötülük temennisi değil hayır temennisi olmalıdır. Çünkü gerçek kardeşlik, birbirimizin aynı düşünmesini sağlamak değil, farklılıklarımıza rağmen birbirimiz için hayrı istemeyi başarabilmektir.

Belki de bugün en çok ihtiyacımız olan şey, kendimize yönelttiğimiz bütün güzellik dualarına bir “Biz” eklemektir. Tıpkı her namazımızda “Bizi doğru yola ilet” çağrısında bulunduğumuz gibi…

İman biraz da budur:

“Benim olsun” demekten, “Bizim olsun” diyebilecek geniş bir kalbe sahip olmak.

Emel Elif Bayraktar

Yeni Dünya/Hanımefendi Dergisi, Kasım